ऑक्टोबर 14 – नीतिसूत्रे!

“ज्ञान व शिक्षण जाणून घेण्यासाठी, समजून घेण्याची वचने समजण्यासाठी, ज्ञानाचे शिक्षण, नीतिमत्त्व, न्याय व समता प्राप्त करण्यासाठी.” (नीतिसूत्रे १:२–३)

जगातील सर्व ज्ञानी पुरुषांमध्ये, शलमोन त्याच्या असाधारण ज्ञानासाठी प्रसिद्ध होता. तरीही, लहान वयातही, त्याला सोपवलेल्या राजाच्या मोठ्या जबाबदारीची आणि ती पूर्ण करण्यासाठी आपल्या अपुरेपणाची पूर्ण जाणीव होती. म्हणून, त्याने देवाला ज्ञान मागितले जेणेकरून तो त्याच्या लोकांचा योग्य न्याय करू शकेल आणि चांगले व वाईट यातील भेद ओळखू शकेल.

“म्हणून तुझ्या सेवकाला तुझ्या लोकांचा न्याय करण्यासाठी समजणारे हृदय दे, जेणेकरून मी चांगल्या आणि वाईटामध्ये भेद करू शकेन.” (१ राजे ३:९)

शलमोनाच्या या विनंतीने प्रभू प्रसन्न झाला. देवाने त्याला सांगितले की त्याने दीर्घायुष्य, संपत्ती किंवा आपल्या शत्रूंचा जीव मागितला नाही, तर न्याय आणि निवाडा ओळखण्यासाठी ज्ञान मागितले आहे, म्हणून तो त्याला अत्यंत ज्ञानी आणि समजूतदार हृदय देईल (१ राजे ३:१०–१२).

नीतिमत्त्व, न्याय आणि निवाड्याला अत्यंत महत्त्व देणाऱ्या प्रभूने शलमोनाला या उद्देशासाठीच ज्ञान दिले. त्याचप्रमाणे, जेव्हा तुम्ही तुमचे हृदय योग्य रीतीने जगण्याकडे आणि तुमच्या स्वतःच्या जीवनात न्याय पाळण्याकडे वळवता, तेव्हा प्रभू तुम्हाला ज्ञान देईल. मग नीतिमत्त्व आणि न्याय किती महत्त्वाचे आहेत!

विशेष म्हणजे, शलमोनाने लिहिलेल्या पुस्तकाला “ज्ञानाची वचने” असे म्हटले नाही. त्याला “नीतिसूत्रे” म्हटले जाते. यात आपल्याला नीतिमत्त्व, न्याय, निवाडा आणि योग्य विवेक याविषयीचे शिक्षण आढळते (नीतिसूत्रे १:३).

प्रभूने शलमोनाला नीतिमत्त्व आणि न्यायासंबंधी ज्ञान व समाधानाने भरले असल्यामुळे, “त्याने तीन हजार नीतिसूत्रे सांगितली, आणि त्याची गाणी एक हजार पाच होती.” (१ राजे ४:३२)

नंतर, यहूदाचा राजा हिज्कीया याच्या माणसांनी शलमोनाने सांगितलेल्या अतिरिक्त नीतिसूत्रांची प्रत केली आणि त्यांचे संकलन केले (नीतिसूत्रे २५:१). अशा प्रकारे, पिढ्यानपिढ्या, देवाची ही वचने प्रभूचे नीतिमत्त्व आणि न्यायाचे मानक घोषित करत राहिली आहेत.

जेव्हा एखादी व्यक्ती देवाच्या वचनानुसार आपले जीवन बांधते, तेव्हा ती केवळ नीतिमानच नाही, तर ज्ञानी आणि पवित्र देखील बनते. पवित्र शास्त्र सांगते की अशी व्यक्ती नीतिसूत्र आणि त्याचा अर्थ, ज्ञानी लोकांचे शब्द आणि त्यांच्या “गूढ गोष्टी” किंवा लपलेली वचने समजून घेईल (नीतिसूत्रे १:६).

देवाच्या लेकरांनो, देवाच्या वचनाला तुमच्या जीवनाचा पाया बनवा. त्याचे ज्ञान तुमच्या निर्णयांना मार्गदर्शन करू दे, त्याचे नीतिमत्त्व तुमच्या आचरणावर राज्य करू दे आणि त्याचा न्याय तुम्ही इतरांशी कसे वागता ते ठरवू दे. जेव्हा नीतिमत्त्व तुमच्या जीवनाचा पॅटर्न बनते, तेव्हा शांती तुमच्या पाठीमागे येईल.

अधिक मनन करण्यासाठी वचन: “नीतिमत्त्वाचे कार्य शांती असेल, आणि नीतिमत्त्वाचा परिणाम सदा सर्वकाळ शांतता व खात्री असा असेल.” (यशया ३२:१७)